Tomatenteelt

De geschiedenis van de tomaat

Geschreven door
Berry Baruch
Teeltspecialist

De tomaat is niet van gisteren. Als je een tomaat eet, kauw je op duizenden jaren geschiedenis. Alle tomaten hebben hun oorsprong in het Andesgebergte in Zuid-Amerika.

Nu zijn er wereldwijd honderden soorten: kleine, grote, reuzen, ronde, langwerpige, gele, rode, groene, gladde, geribbelde. De tomatenverbeteraars zijn nog niet klaar, de vierkante tomaat is onderweg. Eén ding verandert niet: een tomaat is een tomaat als hij naar tomaat smaakt.
De oertomaat:
•Kleur: groen tot rood
•Grootte: als een rode bes

In de Andes komen nog steeds verschillende wilde varianten van de oertomaat voor. Ze zijn zo klein dat je ze misschien niet meteen als tomaat herkent. Waarschijnlijk cultiveren de indianen de tomaat al duizenden jaren. Wie ermee begonnen is en wanneer is niet precies bekend.

Rond 1550
•Kleur: groen of rood
•Grootte: als een cherrytomaat
Spaanse ontdekkingsreizigers nemen tomatenzaad mee naar Europa. Zou de tomatenplant het ook aan de andere kant van de Atlantische Oceaan doen?

1900 - 1950
•Kleur: donkerrood met strepen
•Grootte: cherrytomaat en groter

In Nederland begint de tomatenteelt in kassen. In de eerste jaren exporteert men bijna de volledige kasoogst naar Engeland. Vanaf het begin wordt hard gewerkt aan het verbeteren van de eigenschappen van de tomatenplant. Daartoe past men de techniek van het kruisen toe. De Nederlandse kastomaat wordt gekruist met wilde tomatensoorten. Zo weet men in de eerste helft van de twintigste eeuw de groei van de kastomaat te versnellen. Voordeel: meerdere oogsten per jaar en dus een hogere opbrengst per vierkante meter kas.

1953:
De wetenschappers James Watson en Francis Crick ontrafelen de structuur van DNA: de erfelijke informatie die in de cel van elk organisme is opgeslagen.

1973
Genetici slagen er voor het eerst in om de erfelijke informatie van bacteriën te veranderen. Ze gaan nu ook proeven doen om planten genetisch te modificeren.

2005 en daarna
Naar verwachting hebben wetenschappers het DNA van de tomaat in 2005 volledig ontrafeld. Dit biedt mogelijkheden voor een snellere veredeling. De vierkante tomaat komt eraan. Een tomaat in stervorm zou ook kunnen. In ieder geval is duidelijk dat we in de nabije toekomst uit nog meer tomaten kunnen kiezen.

Blind proeven is straks misschien het beste, want ondanks alle vernieuwingen blijft een ding hetzelfde: een tomaat is pas een tomaat als hij naar tomaat smaakt.

Berry Baruch
Teelt Manager